Heç düşündünüzmü, niyə "Şərq musiqisi" ifadəsi eşidiləndə dünyanın hər yerində ilk olaraq yalnız MENA regionu - yəni Ərəb ölkələrinin musiqisi yada düşür?
Londonda, Los-Ancelesdə və ya Berlində hər hansı bir yaradıcı peşə sahibinə "etnik musiqi" dedikdə, çox vaxt ağla ilk olaraq Yaxın Şərq musiqisi gəlir: ud səsi, səhra motivləri və ya film treylerlərində eşidilən tanış melodiyalar.
Uzun illərdir qlobal bazarda "Şərq musiqisi" anlayışı əsasən bu coğrafiya ilə əlaqələndirilib. Halbuki Şərq musiqi xəritəsi bundan qat-qat geniş və rəngarəngdir.
Bu xəritədə Qafqazın muğam ənənələri, Fars dastgah sistemi, Mərkəzi Asiyanın zəngin lad quruluşları, Anadolu musiqi irsi və Cənubi Asiyanın raqa ənənələri yer alır. Hər biri özünəməxsus alətlərə, emosional ifadə dilinə və əsrlər boyu formalaşmış musiqi mədəniyyətinə malikdir.
Bu regionların musiqisi qlobal səhnədə müəyyən dərəcədə tanınsa da, onların böyük hissəsi hələ də sistemli, axtarıla bilən və lisenziyalaşdırıla bilən formada təqdim olunmur. Nəticədə, bu səsləri axtaran yaradıcı peşə sahibləri üçün onları tapmaq və istifadə etmək çox vaxt çətin olur.
Məhz bu boşluq son illərdə yeni nəsil musiqi platformalarının yaranmasına səbəb olub.
Niyə Məhz İndi?
Film, reklam və oyun sənayesində musiqiyə yanaşma dəyişir.
Bir neçə il əvvəl "world music" anlayışı çox geniş və qeyri-müəyyən bir kateqoriya hesab olunurdu. Müxtəlif regionlara aid musiqi nümunələri eyni başlıq altında təqdim edilir, onların fərqli mədəni xüsusiyyətləri isə çox vaxt diqqətdən kənarda qalırdı.
Bu gün isə vəziyyət fərqlidir.
Prodüserlər, rejissorlar, montajçılar və brend komandaları daha autentik, daha fərqli və daha spesifik musiqi axtarırlar. Onlar yalnız emosiyanı deyil, musiqinin daşıdığı mədəni kimliyi də hiss etmək istəyirlər.
Bu dəyişikliyin bir neçə əsas səbəbi var.
Rəqəmsal platformalar regional musiqini qlobal auditoriyaya çıxarıb.
Spotify, TikTok, YouTube və digər platformalar musiqi kəşfini sərhədsiz edib. Bu gün Azərbaycanda yazılmış bir tar kompozisiyası və ya Mərkəzi Asiyada yaradılmış etnik-fusion layihə dünyanın istənilən nöqtəsində dinləyici tapa bilər.
Regional musiqi artıq yalnız yerli bazarın daxilində yaşamır. Fərqlənmək ehtiyacı daha da artıb.
Musiqi kitabxanalarında minlərlə orkestr, korporativ və lo-fi trek mövcuddur. Oxşar səslərin sayı artdıqca, özündə fərqli mədəni kimlik daşıyan musiqi nümunələri daha çox diqqət cəlb edir.
Bu gün fəaliyyət göstərən əksər beynəlxalq lisenziya platformaları əsasən Qərb bazarının ehtiyacları əsasında formalaşıb. Qafqaz, Mərkəzi Asiya və ya geniş Fars coğrafiyasına aid musiqi nümunələri isə ya məhdud şəkildə təqdim olunur, ya da müxtəlif kateqoriyalar arasında itir.
Bu isə həmin regionların musiqisi üçün ixtisaslaşmış platformalar qarşısında böyük imkan yaradır.
Bu Musiqi Yeni Deyil — Sadəcə Yenidən Kəşf Olunur.
Şərq musiqisinin müasir film, reklam və oyun layihələrinin emosional yükünü daşıya biləcəyinə dair ən yaxşı nümunələrdən biri Azərbaycanın klassik bəstəkarlıq məktəbidir.
Hələ "fusion" anlayışı musiqi sənayesinin gündəlik terminologiyasına çevrilməmişdən əvvəl Azərbaycan bəstəkarları Şərq və Qərb musiqi sistemlərinin uğurlu sintezini yaratmışdılar.
Üzeyir Hacıbəyov muğam ənənəsi ilə Qərb orkestr formasını birləşdirərək Şərq lad sistemlərinin böyük dramatik quruluşlar yarada biləcəyini göstərdi.
Qara Qarayev bu yanaşmanı daha da inkişaf etdirərək ritmik gərginlik və harmonik zənginlik yaratdı. Bu xüsusiyyətlər bu gün kinematik və treyler musiqisinin əsas elementləri hesab olunur.
Fikrət Əmirov simfonik muğam janrını formalaşdıraraq ənənəvi musiqi dilini böyük orkestr düşüncəsi ilə birləşdirdi. Onun yaratdığı musiqi yanaşması müasir sync bazarında geniş istifadə olunan ənənəvi alətlərlə müasir aranjimanların sintezinə yaxın nümunələrdən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Bunun kimi bir çox bəstəkarları misal göstərmək olar.
Əslində, bu yalnız Azərbaycan musiqisinin hekayəsi deyil. Oxşar dərinlik Anadolu, Fars, Mərkəzi Asiya və Cənubi Asiya musiqi ənənələrində də mövcuddur.
Bu musiqi sistemlərinin ortaq cəhəti onların əsrlər boyu emosional və dramatik hekayələr danışmaq üçün formalaşmasıdır. Qlobal yaradıcı sənaye isə bu potensialı getdikcə daha çox kəşf edir.
Bu səs ətrafında qurulan Marketplace - MusicAL.az isə məhz bu ehtiyacdan yaranıb.
Platforma Qafqaz, Mərkəzi Asiya, Anadolu, Fars dünyası və digər Şərq regionlarının musiqisini vahid marketplace modelində bir araya gətirir.
Məqsəd sadəcə musiqi toplamaq deyil, bu musiqini beynəlxalq alıcılar üçün axtarıla bilən, istifadə edilə bilən və rahat lisenziyalaşdırılan formaya gətirməkdir.
Alıcılar üçün - Film prodüserləri, reklam agentlikləri, oyun studiyaları və kontent yaradıcıları burada:
- Ənənəvi, kinematik və müasir fusion üslublarını əhatə edən strukturlaşdırılmış kataloqlara çıxış əldə edir;
- Şəffaf lisenziya modelləri arasında seçim edə bilir;
- Lisenziyadan sonra yüksək keyfiyyətli audio faylları və stem-ləri dərhal yükləyə bilir;
- Digər platformalarda tapılması çətin olan regional səslərə birbaşa çıxış qazanır.
Bu səsin arxasındakı bəstəkarlar üçün MusicAL.az yalnız musiqi alıcıları üçün deyil, həm də regionun bəstəkarları, prodüserləri və ifaçıları üçün yaradılıb.
Əgər siz Şərq musiqi ənənələrindən ilhamlanan əsərlər yaradırsınızsa, platforma sizin musiqinizi məhz bu səsləri axtaran beynəlxalq auditoriya ilə əlaqələndirir.
Şəffaf gəlir modeli, qlobal görünürlük və birbaşa lisenziyalaşdırma imkanları sayəsində yaradıcılar öz musiqisini dünyanın müxtəlif bazarlarına təqdim edə bilirlər.
Qlobal yaradıcı sənaye bu səsləri getdikcə daha çox kəşf edir.
İndi isə onları tapmaq daha asandır.
#MusicAL #EasternSound #SyncLicensing #RoyaltyFreeMusic #FilmMusic #WorldMusic #EthnicMusic #FusionMusic #CinematicMusic #MugamMusic #CaucasusMusic #AzerbaijanMusic
Bəstəkar kimi qoşul →
