Üzeyir Hacıbəyli — bir partiturada Şərqlə Qərbi barışdıran adam
1908-ci ildə Bakıda səhnəyə qoyulan «Leyli və Məcnun» bütün müsəlman Şərqinin ilk operası idi. Onun müəllifi eyni zamanda muğamın nəzəriyyəsini də yazdı.
Bəstəkarlar
Müslüm Maqomayev — «Şah İsmayıl»dan «Nərgiz»ə
Üzeyir Hacıbəylinin ömürlük dostu və Azərbaycan klassik musiqisinin ikinci banisi. Filarmoniya bu gün onun adını daşıyır.
- Dərc tarixi
- Müəllif
- Əkrəm Babayev
Bloqa qayıt
Əbdülmüslüm Maqomayev 1885-ci ildə Qroznıda doğulub — Üzeyir Hacıbəyli ilə eyni ildə. İkisi Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasında tanış olub və ömürlərinin sonuna qədər həm dost, həm də iş yoldaşı olublar.
«Şah İsmayıl» — ikinci muğam operası
1919-cu ildə tamamlanan «Şah İsmayıl» Azərbaycan muğam operasının ikinci böyük nümunəsidir. Maqomayev burada xalq dastanının süjetini götürüb, muğam improvizəsi ilə yazılmış orkestr materialını daha sıx birləşdirir.
Opera bu gün də Azərbaycan Opera və Balet Teatrının repertuarındadır.
«Nərgiz» — Avropa stilində ilk opera
1935-ci ildə səhnəyə qoyulan «Nərgiz» Azərbaycan musiqisində Avropa opera stilində — yəni tam notlaşdırılmış, improvizəsiz — yazılmış ilk operadır.
Bu addım muğam operasından uzaqlaşmaq deyil, milli məktəbin janr palitrasını genişləndirmək idi.
Folklorşünas və dirijor
Maqomayev illər boyu Azərbaycan və Qafqaz xalq mahnılarını topladı və notlaşdırdı. Bu iş sonrakı nəsil bəstəkarlar üçün ilkin material bazası oldu.
O həm də dirijor kimi çalışıb; Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyası 1937-ci ildə vəfat edən bəstəkarın adını daşıyır.
Məşhur müğənni Müslüm Maqomayev onun nəvəsi və adaşıdır — Azərbaycan musiqisində bir adın iki nəsil boyu davam etməsinin nadir nümunəsi.
Əlaqəli məqalələr
Zülfüqar Hacıbəyov — musiqili komediyanın qurucusu
Üzeyirin böyük qardaşı, Niyazinin atası. «Aşıq Qərib» operasının və Musiqili Komediya Teatrının müəllifi.
Qara Qarayev — Şostakoviçin şagirdi, bir məktəbin müəllimi
«Yeddi gözəl», «İldırımlı yollarla», Üçüncü simfoniya — və Azərbaycan bəstəkarlarının bütöv bir nəsli.