Fikrət Əmirov — simfonik muğamın ixtiraçısı

Fikrət Əmirov 1922-ci ildə Gəncədə, tarzən və xanəndə ailəsində doğulub. Muğamı kitabdan yox, evdən öyrənib — və bu, onun bütün yaradıcılığını müəyyən edib.

Simfonik muğam nədir

1948-ci ildə yazdığı «Şur» və «Kürd Ovşarı» əsərləri ilə Əmirov yeni janr yaratdı. Burada məsələ muğam melodiyasını orkestrə köçürmək deyil: muğamın öz forma məntiqi — şöbələrin ardıcıllığı, pərdələrin tədricən qalxması, kulminasiya və eniş — simfonik inkişafın əsasına çevrilir.

1968-ci ildə yazılmış «Gülüstan Bayatı-Şiraz» bu xəttin ən yetkin nümunəsidir.

Opera, balet, mahnı

Cəfər Cabbarlının pyesi əsasında yazılmış «Sevil» operası (1953) Azərbaycan qadınının azadlıq mövzusuna həsr olunub.

«Min bir gecə» baleti (1979) isə bəstəkarın ən çox tamaşaya qoyulan səhnə əsəridir.

Beynəlxalq əks-səda

Əmirovun simfonik muğamları Leopold Stokovski daxil olmaqla bir sıra tanınmış dirijorların repertuarına düşüb və dünya səhnələrində səslənib.

Bu gün «şərq-etnik» adı ilə yazılan simfonik musiqinin böyük hissəsi — istər film musiqisində, istər konsert salonunda — Əmirovun 1948-ci ildə tapdığı prinsipdən qidalanır.