Üzeyir Hacıbəyli — bir partiturada Şərqlə Qərbi barışdıran adam
1908-ci ildə Bakıda səhnəyə qoyulan «Leyli və Məcnun» bütün müsəlman Şərqinin ilk operası idi. Onun müəllifi eyni zamanda muğamın nəzəriyyəsini də yazdı.
Bəstəkarlar
Firəngiz Əlizadə — muğamdan Kronos Quartet-ə
Bu gün dünyada ən çox ifa olunan Azərbaycan bəstəkarı. Onun əsərləri muğamı müasir kamera musiqisinin dilinə çevirir.
- Dərc tarixi
- Müəllif
- Əkrəm Babayev
Bloqa qayıt
Firəngiz Əlizadə 1947-ci ildə Bakıda doğulub, Qara Qarayevin sinfində oxuyub. Onun yaradıcılığı bu esse silsiləsinin başladığı sualın müasir cavabıdır: muğam Avropa formasının içində necə yaşaya bilər?
Hazırlanmış piano və muğam
«Habil Sayağı» əsərində violonçel və hazırlanmış piano birlikdə kamança və tar səsini təqlid edir — burada muğam sitat kimi deyil, tembr və zaman anlayışı kimi işləyir.
«Dərviş» və digər kamera əsərlərində də eyni prinsip görünür: alət Avropa alətidir, düşüncə tərzi isə şərq musiqisinindir.
Kronos Quartet
1993-cü ildə Kronos Quartet üçün yazdığı «Mugam Sayagi» əsəri bəstəkarın adını beynəlxalq müasir musiqi səhnəsinə çıxardı. Kollektiv sonradan onun bir neçə əsərini ifa edib və yazıb.
Bu gün
Əlizadə 2007-ci ildən Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının sədridir və eyni ildən UNESCO-nun «Sülh artisti» adını daşıyır.
Üzeyir Hacıbəylinin 1908-ci ildə qoyduğu sual bir əsr sonra hələ də açıqdır — və hər nəsil ona öz cavabını verir.
Foto: Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Mətbuat Xidməti, CC BY 4.0.
Əlaqəli məqalələr
Müslüm Maqomayev — «Şah İsmayıl»dan «Nərgiz»ə
Üzeyir Hacıbəylinin ömürlük dostu və Azərbaycan klassik musiqisinin ikinci banisi. Filarmoniya bu gün onun adını daşıyır.
Zülfüqar Hacıbəyov — musiqili komediyanın qurucusu
Üzeyirin böyük qardaşı, Niyazinin atası. «Aşıq Qərib» operasının və Musiqili Komediya Teatrının müəllifi.